📘 کلاس بورس شبانه – درس ۵ – ۲۲ آبان ۱۴۰۴
🎓 عنوان: شاخص بورس و انواع آن
به نام خدایی که نظم را در کوچکترین ذرات جهان قرار داد،
تا اینجا یاد گرفتیم که سهام چیست، چطور معامله میشود و عرضه اولیه چگونه انجام میگیرد.
اما سؤال مهمتر این است:
وقتی هر روز صدها سهم در بورس بالا و پایین میشود، چطور بفهمیم کل بازار در حال رشد است یا کاهش؟
جواب این سؤال در یک کلمه خلاصه می شود: شاخص بورس.
-تعریف شاخص بورس:
شاخص بورس، مثل دماسنج بازار سرمایه است.
همانطور که دماسنج فقط با یک عدد، حال بدن را نشان میدهد، شاخص بورس هم با یک عدد، حال کلی بازار را بیان میکند.
📊 اگر شاخص بالا برود یعنی میانگین قیمت سهام در حال رشد است.
📉 اگر شاخص پایین بیاید یعنی میانگین قیمت سهام کاهش یافته است.
– هدف از ایجاد شاخص:
هدف شاخص این است که سرمایهگذاران بتوانند بدون نگاه کردن به صدها نماد مختلف،
فقط با دیدن یک عدد بفهمند بازار مثبت است یا منفی.
– انواع شاخص های مهم در بورس ایران:
۱️⃣ شاخص کل:
* مهمترین و شناخته شده ترین شاخص بازار است.
* تغییرات قیمت و سود نقدی شرکت های بزرگ را باهم در نظر می گیرد.
* یعنی اگر یک شرکت بزرگ مثل فولاد مبارکه رشد کند، اثر زیادی روی شاخص کل دارد.
مثال:
اگر فولاد و فارس (که بزرگاند) رشد کنند، حتی اگر بقیه شرکت ها افت کنند، شاخص کل ممکن است مثبت بماند.
۲️⃣ شاخص هموزن:
* در این شاخص، به همه شرکت ها وزن مساوی داده میشود.
* یعنی شرکت کوچک و بزرگ به یک اندازه در شاخص تأثیر دارند.
* این شاخص دید واقعی تری از وضعیت کلی سهام میدهد.
مثال:
اگر شاخص کل مثبت باشد اما شاخص هم وزن منفی، یعنی شرکت های بزرگ رشد کردهاند ولی بیشتر سهم های کوچک منفی بودهاند.
۳️⃣ شاخص قیمت:
* فقط تغییرات قیمت سهام را نشان میدهد.
* سود نقدی شرکت ها در محاسبه آن در نظر گرفته نمی شود.
مثال:
اگر سهامی رشد قیمتی نداشته ولی سود نقدی داده باشد، در شاخص قیمت اثری ندارد ولی در شاخص کل اثر دارد.
۴️⃣ شاخص صنعت و شاخص مالی:
* شاخص صنعت مربوط به شرکت های تولیدی مثل فولاد، پتروشیمی و خودرو و… است.
* شاخص مالی مربوط به بانک ها، بیمه ها و سرمایهگذاری ها.
* با دیدن این شاخص ها می توان فهمید کدام گروه از صنایع وضعیت بهتری دارند.
مثال:
اگر شاخص صنعت پتروشیمی مثبت باشد، یعنی بیشتر شرکتهای این گروه در حال رشدند.
🧮 مثال عددی:
فرض کن شاخص کل دیروز ۲,۰۰۰,۰۰۰ واحد بوده و امروز ۲,۰۵۰,۰۰۰ واحد شده است.
یعنی در مجموع، میانگین قیمت سهام شرکتهای بورسی حدود ۲.۵٪ افزایش یافته است.
اما اگر در همین روز شاخص هم وزن افت کرده باشد، یعنی رشد فقط از طرف چند شرکت بزرگ بوده، نه کل بازار.
جمعبندی ساده:
– شاخص کل بیشتر به شرکت های بزرگ وابسته است،
– ولی شاخص هم وزن حالِ واقعی ترِ کل بازار را نشان می دهد.
❓ سؤال کلاسی:
فرض کن شاخص کل امروز از ۳۱۲۳۰۰۰ به ۳۰۹۸۰۰۰ رسیده است.
بازار چند درصد تغییر کرده است؟