📘 کلاس بورس شبانه – درس ۳ – ۱۹ آبان ۱۴۰۴
🎓 عنوان: سهام چیست و سهامدار کیست؟
به نام خدایی که مالک زمین و آسمان است و به ما آموخت چگونه با علم، ساختن را بیاموزیم.
در دو جلسه گذشته یاد گرفتیم بورس چگونه شکل گرفت و چه بازارهایی دارد.
امشب وارد یکی از مهمترین مفاهیم دنیای سرمایهگذاری می شویم:
🔹 «سهام»
🔹 «سهامدار»
مفهوم سهام:
سهام یعنی «سهمی از مالکیت یک شرکت».
وقتی یک شرکت سهام خود را در بورس عرضه می کند، در واقع تصمیم گرفته مالکیتش را بین مردم تقسیم کند.
به زبان ساده تر:
سهام، تکه ای از کیک یک شرکت است.
هر کس بخشی از این کیک را بخرد، به همان اندازه در دارایی، سود و زیان آن شرکت شریک می شود.
مثال:
فرض کن شرکت الف ۱ میلیون سهم دارد. تو ۱۰۰ سهم از آن را می خری. یعنی صاحب ۰.۰۱٪ از شرکت الف هستی. اگر شرکت ۱۰۰ میلیارد تومان دارایی دارد، در واقع سهم تو از آن دارایی، حدود ۱۰ میلیون تومان است (به نسبت سهمت).
یعنی تو در واقع بخشی از کارخانه، برند، ماشین آلات و حتی سود حاصل از فروش محصولات را در اختیار داری ، هرچند بهصورت غیرمستقیم.
💰 انواع سودی که سهام می تواند داشته باشد:
سرمایه گذاری در سهام می تواند از دو طریق برای تو سودآور باشد 👇
۱. سود نقدی، DPS
این همان مبلغی است که شرکت از سود سالانه اش به سهامداران می دهد.
مثلاً اگر شرکت سود خوبی ساخته باشد، در مجمع عمومی اعلام می کند که به ازای هر سهم، مثلاً ۳۰۰ تومان سود نقدی پرداخت می کند. این پول مستقیم به حساب سهامداران واریز میشود.
مثال:
شرکت پتروشیمی زاگرس (زاگرس) در سال ۱۴۰۲ حدود ۸۰٪ از سود خود را بین سهامداران تقسیم کرد. یعنی کسی که ۱۰۰۰ سهم داشت، مبلغ قابل توجهی سود نقدی دریافت کرده است. بدون اینکه سهم خود را بفروشد.
۲. سود سرمایه ای
این سود زمانی ایجاد می شود که قیمت سهمی که خریدی بالا برود و آن را با قیمت بالاتری بفروشی. یعنی سود حاصل از افزایش ارزش سهام در بازار.
مثال:
اگر شپنا را ۱۰۰۰ تومان بخری و بعد از چند ماه ۱۴۰۰ تومان بفروشی در واقع ۴۰٪ سود سرمایه ای به دست آوردی.
(یعنی ۴۰۰ تومان سود در هر سهم)
نکته:
سهامدار در سود و زیان شرکت شریک است.
اگر شرکت رشد کند، سهامدار سود می برد؛
اما اگر شرکت زیان ده شود، ارزش سهم ممکن است کاهش یابد و سهامدار ضرر کند.
پس خرید سهم فقط خرید «کد بورسی» نیست، بلکه پذیرفتن مسئولیت «شراکت واقعی» است.
👤 سهامدار کیست؟
سهامدار کسی است که حتی یک سهم از شرکت را در اختیار دارد. این شخص، بر اساس قانون تجارت، دارای حقوقی است:
🔹 حق دریافت سود نقدی شرکت
🔹 حق رأی در مجامع عمومی شرکت
🔹 حق اولویت در خرید سهام جدید (در افزایش سرمایه)
🔹 حق اطلاع از وضعیت مالی شرکت
مثال:
اگر تو حتی ۱ سهم از شرکت فولاد مبارکه اصفهان داشته باشی، در مجمع سالانه حق داری رأی بدهی و از مدیران بپرسی که شرکت در سال گذشته چه کرده و سود کجاست.
یادداشت امشب:
خرید سهام یعنی شریک شدن در سود و زیان یک شرکت، نه فقط خرید و فروش یک عدد روی صفحه ی مانیتور.
سؤال:
اگر سهام شرکتی را بخری و شرکت زیان ده شود، آیا تو هم زیان میکنی؟ چرا؟
پاسخ:
بله، چون سهامدار در سود و زیان شرکت شریک است. وقتی شرکت زیان کند، ارزش دارایی ها و سودآوری آن کاهش پیدا می کند؛ در نتیجه، قیمت سهامش در بازار پایین میآید. در این حالت اگر سهم را بفروشی، ممکن است کمتر از قیمت خرید بفروشی و ضرر کنی.
نکته طلایی:
کسانی ضرر می کنند که بدون بررسی و تحلیل، بدون صبر در خرید و از روی احساس تصمیم به خرید می گیرند.
تکلیف درس ۳:
۱. به زبان ساده در چند جمله بنویس که فرق بین سود نقدی و سود سرمایهای چیست؟
۲. فرض کن سهمی را ۵۰۰ تومان خریده ای و الان ۶۵۰ تومان شده است. اگر ۱۰۰۰ سهم داشته باشی و بخواهی بفروشی، چقدر سود میکنی؟