📘 کلاس بورس شبانه – درس ۹ – ۲۷ آبان ۱۴۰۴
🎓 عنوان: مفاهیم پایه ریسک و بازده
به نام خدایی که جهان را بر اساس «قانون علت و معلول» آفرید.
امشب یکی از پایهای ترین و درعین حال مهمترین اصول بورس رو یاد می گیریم:
ریسک و بازده**؛ ستون اصلی هر تصمیم سرمایهگذاری.
در بورس، فقط خرید سهم مهم نیست…
**مهم این است که بدانی در مقابل چقدر ریسک، چه انتظاری از بازده داری.
خیلی از تازهواردها دنبال سهم بدون ریسک و پر سود هستند.
اما واقعیت بازارهای مالی این است که:
– هر جا سود بیشتر باشد، ریسک هم بیشتر است.
درس امشب، نگاه شما به سرمایهگذاری را حرفهای تر میکند.
🔵 بخش اول: تعریف ریسک
ریسک یعنی احتمال تفاوت بین بازده واقعی و بازده مورد انتظار.
مثال ساده:
– انتظار داری از یک سهم ۲۰٪ سود بگیری
– اما در عمل یا ۵٪ سود می گیری، یا ۱۰٪ ضرر می کنی
این فاصله همان ریسک است.
🔸 ریسک را نمی توان حذف کرد
فقط می توان آن را مدیریت کرد
🟣 بخش دوم: تعریف بازده
بازده یعنی سود یا زیانی که از سرمایهگذاری کسب می کنی.
بازده می تواند شامل:
– سود نقدی (DPS)
– سود یا زیان ناشی از تغییر قیمت سهم
– بازده کل حاصل از هر دو
در درس های قبل بازده را کامل یاد گرفتیم.
🔴 بخش سوم: انواع ریسک های مهم در بورس
۱) ریسک بازار (Market Risk)
ریسکی که کل بازار را درگیر میکند:
– نوسانات شاخص کل
– تغییر سیاست های اقتصادی
– اخبار سیاسی
– نرخ بهره بانکی
حتی بهترین سهم ها هم با ریزش بازار، می توانند افت می کنند.
۲) ریسک صنعت (Industry Risk)
ریسکی که یک گروه خاص را تحت تأثیر قرار می دهد:
– گروه پالایشی با تغییر نرخ خوراک
– گروه خودرو با سیاستهای دولتی
– گروه بانکی با قوانین پولی
– گروه فولاد با نرخ جهانی
مثال
کاهش قیمت جهانی فولاد = افت همزمان فولاد، فخوز، کاوه و…
۳) ریسک شرکت (Company Risk)
ریسک مربوط به خود شرکت:
– مشکلات مدیریتی
– کاهش فروش
– افزایش بدهی
– زیان ده شدن
– افشای اطلاعات منفی (فساد، کاهش تولید، توقف نماد…)
مثال:
اگر شرکت سود عملیاتی نداشته باشد، سهم حتی در بازار مثبت هم رشد نمی کند.
۴) ریسک نقدشوندگی
ریسکی که کمتر دربارهاش حرف می زنند اما بسیار مهم است.
اگر سهمی:
– معامله نشود
– حجم مبنا نداشته باشد
– همیشه صف فروش باشد
یعنی نمی توانی به موقع و با قیمت مناسب سهمت را بفروشی.
مثال:
سهم هایی که مثلا ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سهم در روز معامله می شوند = بسیار پرریسک.
🔵 بخش چهارم: رابطه ریسک و بازده
در اقتصاد یک جمله طلایی وجود دارد:
هیچ سود بدون ریسکی وجود ندارد.
هر چه بازده بالقوه یک سهم بیشتر باشد، احتمال نوسان و ریسک آن نیز بالاتر است.
✍️نمونه ها:
– خرید سهم بنیادی = ریسک کم تر، بازده معمولاً منطقی
– نوسانگیری روزانه = ریسک بسیار بالا، سود احتمالی بالا
– سهام کوچک و کم معامله = هم سودهای ناگهانی دارند، هم ریزش های سنگین
-نکته: ریسک را نمی شود حذف کرد
اما می توان با:
– تنوع سبد
– انتخاب سهم بنیادی
– توجه به نقدشوندگی
– تحلیل گزارش ها
تا حد زیادی آن را مدیریت کرد.
یادداشت امروز
«هیچ سود بالایی بدون ریسک وجود ندارد؛ و هیچ ریسکی بدون فرصت پاداش نیست.»
❓سؤال:
سرمایه گذار A دو سهم مختلف در سبد خود دارد:
سهم اول: بازده سالانه ۳۰٪ با نوسان بسیار زیاد (گاهی +۳٪ روزانه، گاهی –۳٪).
سهم دوم: بازده سالانه ۲۰٪ با نوسان کم (نوسان روزانه بین –۱٪ تا +۱.۵٪).
اگر هدف سرمایهگذار «کسب بیشترین سود ممکن» باشد، واریانس بازده سهم اول بیشتر است، اما میانگین بازده آن هم بالاتر است.
آیا منطقی است سرمایهگذار تمام پول خود را به سهم اول منتقل کند؟
با اینکه بازده آن بالاتر است، توضیح دهید چرا این تصمیم ممکن است کاملاً اشتباه باشد.
در پاسخ خود، مفهوم ریسک، واریانس، احتمال زیان، و افت سرمایه را کامل تحلیل کنید.